Wyrokiem z dn. 5 października 2022 roku (sygn. T-168/21) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wypowiedział się na temat charakteru odróżniającego znaku towarowego przedstawiającego indywidualny kolor niebieski (jasnoniebieski: RAL 5012).

Rejestracja pojedynczego koloru od lat napotyka trudności, aby (jak podkreślają urzędy rejestrowe) nie prowadzić do ich monopolizacji. Choć w praktyce rynkowej kolory coraz częściej pełnią funkcje nie tylko estetyczną, a skutecznie kojarzą się z konkretnym przedsiębiorcą, np. zielone czy czerwone stacje benzynowe, fioletowa czekolada, granatowe kremy, urzędy rejestracyjne konsekwentnie odmawiają ochrony. Niemniej jednak przedsiębiorcy nadal podejmują próby rejestracji, uważając, że użycie przez nich konkretnego koloru w formie oznaczenia pochodzenia jest unikalne.

Wnioskodawca Magnetec GmbH z siedzibą w Niemczech zgłosił do rejestracji wyżej wskazany znak towarowy (EUTM 018022608) będący indywidualnym kolorem dla produktów w klasie 6, 9 i 17, obejmujących między innymi stopy metali, rdzenie magnetyczne oraz osłony izolacyjne. Indywidualny kolor to znak będący pojedynczym kolorem, który należy odróżnić od kombinacji kolorów – znaku składającego się z wielu różnych barw stanowiących jedną całość.

Decyzją z dn. 26 listopada 2019 roku ekspert odrzucił zgłoszenie ze względu na brak charakteru odróżniającego znaku. Decyzją z dn. 18 stycznia 2021 roku (sygn. R 217/2020‑4) Izba Odwoławcza oddaliła wniesione odwołanie. Od tej decyzji złożono skargę do Sądu.

Omawianym wyrokiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Izby Odwoławczej. Sąd uznał, że Izba Odwoławcza niewystarczająco określiła krąg odbiorców części towarów ze znakiem będącym przedmiotem zgłoszenia. Charakter odróżniający znaku towarowego ocenia się bowiem w odniesieniu do towarów lub usług, dla których wniesiono o rejestrację, a po drugie, w odniesieniu do sposobu postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców.

Rozpoznając odwołanie, Izba stwierdziła, że kręgiem co do części towarów są profesjonaliści o wysokim stopniu uwagi i wiedzy technicznej w dziedzinie elektrotechniki. Niemniej jednak część towarów jest adresowana do konsumentów końcowych. Zdaniem Sądu nie zdefiniowała tego kręgu odbiorców w sposób należycie precyzyjny, co uniemożliwiło prawidłową ocenę charakteru odróżniającego znaku, a w konsekwencji rodziło konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Sąd przypomniał swoje ugruntowane orzecznictwo, z którego wynika m.in., że kolory „mogą być uznawane za samoistnie odróżniające jedynie w wyjątkowych okolicznościach, ponieważ łączą się z wyglądem danych towarów i nie są co do zasady używane jako środek pochodzenia handlowego [tłumaczenie własne]”. Co więcej, szanse na rejestracje występują w sprawach, gdzie zgłaszający  jest w stanie wykazać tzw. wtórną zdolność odróżniającą znaku uzyskaną w wyniku jego intensywnego używania.

Trudno przewidzieć, czy ww. znak zostanie uznany za spełniający powyższe kryterium. Coraz rzadziej udaje się uzyskać taką ochronę, choć praktyka rynkowa pokazuje, że pojedyncze kolory często stanowią wskazówkę co do pochodzenia towaru. Tylko część z nich uzyskała rejestracje, jak np.  kultowy fiolet dla czekolady czy magenta dla usług telekomunikacyjnych. Kilka znaków będących pojedynczym kolorem prezentujemy w tabeli poniżej.

 

Znak EUTM Podmiot zgłaszający Klasy towarów i usług
EUTM 011886777 RUD Ketten Rieger & Dietz GmbH u. Co. KG 6, 8 (łańcuchy stalowe, urządzenia do uprzęży łańcuchowej)
EUTM 000773630 KWS SAAT SE & Co. KGaA 42 (doradztwo techniczne i biznesowe w zakresie uprawy roślin)
EUTM 000031336 Kraft Foods Schweiz Holding GmbH 30 (czekolady, praliny)
EUTM 000396176 Northern Technologies International Corporation 2, 16, 17 (środki antykorozyjne, opakowania antykorozyjne)

 

Zgłaszającym nie udało się zaś uzyskać ochrony m.in. na kolory przedstawione poniżej:

Znak EUTM Przyczyna odrzucenia Podmiot zgłaszający Klasy towarów i usług
EUTM 009076209 Brak charakteru odróżniającego (zob. decyzja Piątej Izby Odwoławczej z dn. 1 września 2011 roku, sygn. R 605/2011-1). UNIDELTA S.P.A. 17 (wyroby plastikowe)
EUTM 004607801 Brak charakteru odróżniającego (zob. wyrok Sądu z dn. 13 września 2010 roku, sygn. T‑97/08). KUKA Deutschland GmbH 7 (produkty obrabiane skrawaniem i spawaniem)
EUTM 000016139 Brak możliwości przedstawienia znaku w rejestrze w sposób pozwalający na jednoznaczne ustalenie przedmiotu ochrony (zob. decyzja Trzeciej Izby Odwoławczej z dn. 12 lutego 1998 roku, sygn. R 7/97-3). Orange Personal Communications Services Ltd. 9, 38, 42 (łączność elektryczna i elektroniczna oraz telekomunikacja)
EUTM 000036731 Brak charakteru odróżniającego (zob. decyzja UHRW z dn. 15 lutego 1999 roku). DKV Deutsche Krankenversicherung AG 36 (ubezpieczenia)
EUTM 000711275 Brak charakteru odróżniającego (zob. decyzja Piątek Izby Odwoławczej z dn. 22 czerwca 2000 roku, sygn. R 379/1999-1). Deutsche Post AG

16, 35, 36, 38, 39, 42 (filatelistyka, zarządzanie biznesem, telekomunikacja)