Obecnie w polskim orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym dla uznania znaku towarowego za renomowany nie jest wymagane osiągnięcie procentowo określonego progu jego rozpoznawalności wśród relewantnego kręgu odbiorców. W przeszłości było jednak inaczej i w orzecznictwie często przyjmowano orientacyjne granice tego progu. Dolną granicę kwalifikowano jako około 25% relewantnych odbiorców, zaś ponad 50% rozpoznawalności znaku miało świadczyć wprost o jego renomie (np. Wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., IV CSK 393/10).

Ustalanie określonego progu rozpoznawalności znaku renomowanego było jednak wbrew orzecznictwu TSUE z którego wynikało, że ocena renomy ma charakter całościowy i pod uwagę powinny być brane wszystkie okoliczności sprawy, takie jak: udział w rynku, intensywność, zasięg geograficzny i czas używania znaku, a także skalę inwestycji w jego promocję. W orzecznictwie TSUE wprost podkreślono przy tym, że nie jest możliwe ustalenie z góry powszechnie obowiązującego progu rozpoznawalności, powyżej którego należy przyjąć, że znak cieszy się renomą (m.in. Wyrok TSUE z 4 maja 1999 r., C‑108/97 & C‑109/97, Chiemsee).

Ostatnio wydany wyrok NSA z 17 września 2025 r. w sprawie II GSK 312/22 dotyczący znaku NIVEA jest zgodny z powyższym stanowiskiem TSUE. Jednocześnie w wyroku zwrócono uwagę, że w przypadku znaków o ugruntowanej renomie, dla udzielenia ochrony wystarczy niższy stopień podobieństwa do znaku późniejszego.

Konflikt znaków NIVEA i NIVELIUM

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wobec rejestracji słownego znaku towarowego „NIVELIUM” dla produktów kosmetycznych z klasy 3 Klasyfikacji nicejskiej (m.in. mydła, kosmetyki, dezodoranty), wniesionego przez uprawnionego do wcześniejszych, renomowanych znaków „NIVEA”. Urząd Patentowy RP uwzględnił sprzeciw, wskazując że spełnione zostały przesłanki zarówno z art. 132¹ ust. 1 pkt 3 (prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd) i  art. 132¹ ust. 1 pkt 4 p.w.p. (naruszenie renomy). Następnie WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP.

Kasację od wyroku WSA wniosła spółka zgłaszająca znak „NIVELIUM”, która ostatecznie okazała się nieuzasadniona. NSA w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, że względne przyczyny odmowy udzielenia prawa ochronnego są od siebie niezależne i Urząd Patentowy RP powinien w swojej decyzji wskazać tę, która ma zastosowanie. W niniejszej sprawie organ przeprowadził badanie obu względnych przeszkód rejestracji. Mając na uwadze zwiększoną rozpoznawalności znaku towarowego NIVEA, stwierdził, że mimo niskiego stopnia podobieństwa znaków odmawia udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy NIVELIUM z uwagi na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd. Jednocześnie przeprowadził identyczne badanie i stwierdził niedopuszczalność udzielenia prawa ochronnego ze względu na uszczerbek w renomie znaku.

Niezależnie od powyższego, zdaniem NSA prawidłowo określono podobieństwo znaków w stopniu niskim. Za decydujące uznano zbieżność początkowych sylab „NI-VE” w obu oznaczeniach, podkreślając że w ocenie podobieństwa znaków słownych to początkowe elementy (pierwsze litery i sylaby) mają największe znaczenie. Jednocześnie zwrócono uwagę na znacznie odmienne brzmienie fonetyczne końcówek obu oznaczeń.

W wyroku wskazano, że trafnie uznano renomę znaku NIVEA. NSA podkreślił, że zasadne jest przyjęcie definicji ilościowej renomowanego znaku towarowego. Podzielił tym samym pogląd, że za znaki renomowane mogą zostać uznane również te które są związane z towarami czy usługami mającymi pejoratywną opinię w oczach opinii publicznej. NSA zgodził się również z TSUE, że dla uznania znaku za renomowany konieczne jest posiadanie przez znak renomowany pewnego progu znajomości, lecz istotne jest również uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.

Ostatecznie NSA uznał za trafne stanowisko organu, iż użycie znaku „NIVELIUM” bez uzasadnionej przyczyny mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru znaku „NIVEA”. Wskazał, że produkty opatrzone spornym oznaczeniem są dystrybuowane w podobny sposób, co produkty oznaczone znakiem towarowym NIVEA. Jednocześnie podkreślił, że naruszenie to, określane jako „rozmycie” lub „osłabienie” znaku, nie wymaga dowodu na to, że szkoda rzeczywiście nastąpiła.

Podsumowanie

Z decyzją Urzędu Patentowego RP i wyrokiem NSA z pewnością należy się zgodzić się w zakresie w jakim odnoszą się do oceny uszczerbku w renomie. Wątpliwości budzi jednak odmowa rejestracji spornego znaku z uwagi na ryzyko wprowadzenia w błąd. Co do zasady niskie podobieństwo nie zawsze prowadzi do konfuzji. Wydaje się, że w niniejszej sprawie ryzyko konfuzji  zostało stwierdzone w głównej mierze z uwagi na wysoką rozpoznawalność znaku towarowego NIVEA. W wyroku wprost wskazano bowiem, że „na stwierdzony niski stopień podobieństwa nakłada się jednak wysoka rozpoznawalność znaku towarowego NIVEA”.

Wyrok NSA w sprawie II GSK 312/22 potwierdza jednak, że pojęcie renomy powinno być interpretowane w sposób ilościowy, bez odnoszenia się do jakości towarów lub usług opatrzonych znakiem. NSA podkreślił również istnienie wymogu posiadania przez znak renomowany pewnego nieokreślonego progu znajomości. Ocena renomy znaku powinna być jednak dokonywana przy uwzględnieniu również innych istotnych czynników.