Opinia Rzecznika Generalnego – 26.02.2026 r. – VG Wort przeciwko TL, sprawa C‑840/24

– Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof dotyczył wykładni przepisów dyrektywy 2001/29/WE, dyrektywy 2006/115/WE oraz dyrektywy 2014/26/UE w zakresie rekompensaty za kopiowanie na użytek prywatny, wynagrodzenia z tytułu użyczenia publicznego oraz dopuszczalnych sposobów wykorzystania przychodów z praw przez organizację zbiorowego zarządzania.

– Spór wynikał z praktyki VG Wort polegającej na przekazywaniu części pobieranych przez tę organizację przychodów z praw – w szczególności przychodów z tytułu godziwej rekompensaty za zwielokrotnianie na użytek prywatny oraz wynagrodzenia za publiczne użyczenie utworów naukowych, technicznych i specjalistycznych – do Förderungsfonds Wissenschaft der VG Wort GmbH (FFW), spółki w całości należącej do VG Wort. FFW finansował działania wspierające naukę i badania, w tym granty na koszty publikacji, wsparcie badawcze oraz inicjatywy dotyczące literatury naukowej i specjalistycznej, a także stypendia dla autorów prac doktorskich z zakresu prawa autorskiego.

– Płatności na rzecz FFW stanowiły ok. 0,51% przychodów VG Wort z praw w spornym okresie. Dotacje te były finansowane z potrąceń z godziwej rekompensaty za kopię prywatną oraz z wynagrodzenia za użyczenie publiczne.

– TL i OS, autorzy i członkowie VG Wort, zakwestionowali te potrącenia, twierdząc, że bezprawnie zmniejszają ich należne udziały. TL wniósł o stwierdzenie, że VG Wort nie była uprawniona do pomniejszania wypłat poprzez dokonywanie transferów do FFW oraz zażądał informacji dotyczących przekazanych kwot.

– Sąd pierwszej instancji częściowo uwzględnił powództwo. Uznał, że plany podziału przyjęte przez VG Wort mają charakter ogólnych warunków umownych, a postanowienia dotyczące płatności na rzecz FFW są na gruncie prawa krajowego nieważne, ponieważ naruszają podstawowe zasady funkcjonowania organizacji zbiorowego zarządzania, dopuszczając wypłaty na rzecz osób nieuprawnionych. Sąd odsyłający uznał, że takie płatności mogą być zgodne z prawem krajowym, które nakłada na organizacje zbiorowego zarządzania obowiązek promowania nauki i kultury. Zgodność ta zależała jednak od tego, czy ustawodawstwo krajowe jest zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29, pierwszym zdaniem art. 6 ust. 1 dyrektywy 2006/115 oraz art. 11 ust. 4 i art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/26.

– Pierwsze pytanie prejudycjalne dotyczyło tego, czy przepisy prawa Unii zezwalają państwom członkowskim na przyjęcie regulacji umożliwiających organizacji zbiorowego zarządzania wspieranie dzieł o istotnym znaczeniu dla kultury w sposób, który może również przynosić korzyści osobom niebędącym podmiotami praw.

– Rzecznik Generalny rozpoczął od podkreślenia szczególnej społecznej i kulturowej funkcji własności literackiej i artystycznej oraz tradycyjnych funkcji socjalnych, kulturalnych i edukacyjnych organizacji zbiorowego zarządzania, wykraczających poza sam podział przychodów z praw. Funkcje te, ugruntowane w wieloletniej praktyce międzynarodowej, obejmują wspieranie rozwoju kultury oraz inicjatyw edukacyjnych i naukowych.

– Rzecznik zauważył, że dyrektywa 2014/26 wyraźnie uznaje kulturową rolę organizacji zbiorowego zarządzania i dopuszcza finansowanie z potrąceń usług socjalnych, kulturalnych lub edukacyjnych, pod warunkiem, że usługi te opierają się na uczciwych kryteriach, a potrącenia są rozsądne.

– Analizując art. 11 ust. 4 i art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/26, Rzecznik uznał, że przepisy te dopuszczają krajowe regulacje umożliwiające przeznaczanie części przychodów z praw na działalność kulturalną i edukacyjną, także wówczas, gdy działania te mogą przynosić korzyści osobom niebędącym podmiotami praw, pod warunkiem, że podmioty uprawnione nadal otrzymują godziwą rekompensatę i odpowiednie wynagrodzenie.

– W odniesieniu do art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29 Rzecznik wskazał, że państwa członkowskie dysponują szerokim zakresem swobody przy konstruowaniu systemów rekompensaty za kopie na użytek prywatny. W tym kontekście dopuszczalne jest przeznaczenie ograniczonej części opłaty reprograficznej na inicjatywy kulturalne lub edukacyjne, o ile podmioty praw otrzymują godziwą rekompensatę.

– W odniesieniu do art. 6 ust. 1 dyrektywy 2006/115 Rzecznik zauważył, że państwa członkowskie mają podobnie szerokie uprawnienia przy ustalaniu wynagrodzenia za użyczenie publiczne, które może być również przekazywane pośrednio za pośrednictwem instytucji socjalnych lub kulturalnych. Część tego wynagrodzenia może być przeznaczona na cele kulturalne lub edukacyjne przynoszące korzyści także osobom nieuprawnionym

– Rzecznik zaproponował odpowiedź, zgodnie z którą art. 11 ust. 4 i art. 12 ust. 4 dyrektywy 2014/26, w związku z art. 5 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/29 oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy 2006/115, nie sprzeciwiają się regulacjom krajowym zezwalającym organizacji zbiorowego zarządzania na przeznaczanie części przychodów z praw na działalność kulturalną przynoszącą korzyści osobom niebędącym podmiotami praw, pod warunkiem zapewnienia podmiotom uprawnionym godziwej rekompensaty i stosownego wynagrodzenia.

– Drugie pytanie prejudycjalne dotyczyło tego, czy w przypadku, gdy usługi kulturalne lub edukacyjne mogłyby być świadczone wyłącznie na rzecz podmiotów uprawnionych, ich dostępność zależałaby od posiadania bieżącego roszczenia o wynagrodzenie lub od zawarcia umowy z organizacją zbiorowego zarządzania. Rzecznik stwierdził, że nawet gdyby takie ograniczenie było wymagane, obejmowałoby ono wszystkich podmiotów uprawnionych, których prawa mieszczą się w zakresie działalności organizacji, i nie wymagałoby ani bieżącego prawa do wynagrodzenia, ani umowy.

– Rzecznik zaproponował, aby Trybunał orzekł, że ustawodawstwo krajowe zezwalające organizacjom zbiorowego zarządzania na przeznaczanie części przychodów z praw pochodzących z godziwej rekompensaty i wynagrodzenia na działalność kulturalną przynoszącą korzyści osobom nieuprawnionym jest zgodne z prawem Unii, pod warunkiem, że podmioty uprawnione otrzymują bezpośrednio lub pośrednio godziwą rekompensatę i odpowiednie wynagrodzenie.

Szczegóły sprawy:
https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/C/2024/C-0840-24-00000000RP-01-P-01/CONCL/316864-PL-1-html

 

Wyrok – 25.02.2026 r. – PFP Monaco przeciwko EUIPO, sprawa T‑298/25

– Sprawa dotyczyła postępowania sprzeciwowego wobec zgłoszenia znaku słownego BRAMANI złożonego 5 lipca 2022 r. dla towarów w klasach 24 i 25 klasyfikacji nicejskiej.

– Zgłoszenie obejmowało w klasie 24 szeroki zakres tkanin i wyrobów włókienniczych, w tym tkaniny dziane, tkane, wodoodporne, oddychające wodoodporne, elastyczne oraz różne wyroby włókiennicze przeznaczone do produkcji odzieży, obuwia, wyposażenia wnętrz i odzieży ochronnej. W klasie 25 zgłoszenie obejmowało rozbudowaną listę odzieży, obuwia i nakryć głowy, m.in. czapki sportowe, buty plażowe, półbuty, kurtki, spodnie, odzież sportową, sukienki, odzież skórzaną, szale, rękawice, garnitury, koszule i skarpety.

– W dniu 30 września 2022 r. Stanton SAS wniosła sprzeciw oparty na wcześniejszym słownym znaku UE BRAHMA, zarejestrowanym dla towarów w klasach 18 i 25. W klasie 18 wcześniejszy znak obejmował „wyroby ze skóry i jej imitacji i produkty z nich wykonane”, a także kufry, plecaki, parasole, laski, baty, uprzęże i rzędy. W klasie 25 obejmował „sukienki; obuwie; nakrycia głowy”.

– Sprzeciw oparto na art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 ze względu na ryzyko wprowadzenia w błąd wynikające z podobieństwa znaków oraz podobieństwa lub identyczności towarów.

– W dniu 2 kwietnia 2024 r. Wydział Sprzeciwów częściowo uwzględnił sprzeciw i odmówił rejestracji w odniesieniu do spornych towarów.

– Zgłaszający wniósł odwołanie, które Izba Odwoławcza oddaliła decyzją z 11 marca 2025 r. Izba stwierdziła istnienie prawdopodobieństwa konfuzji dla hiszpańskojęzycznej części odbiorców w Unii. Towary uznano za identyczne lub podobne w różnym stopniu. Znaki uznano za wizualnie podobne w stopniu przeciętnym, fonetycznie podobne w stopniu powyżej przeciętnego, a porównanie koncepcyjne za neutralne.

– Zgłaszający wniósł skargę do Sądu UE, domagając się uchylenia decyzji i rejestracji znaku.

– Sąd podkreślił, że ryzyko konfuzji ocenia się całościowo, uwzględniając współzależność podobieństwa znaków i towarów oraz percepcję właściwego kręgu odbiorców.

– W odniesieniu do właściwego kręgu odbiorców Sąd potwierdził, że właściwym terytorium jest cała UE, a Izba Odwoławcza mogła oprzeć ocenę na percepcji hiszpańskojęzycznych odbiorców. Część towarów w klasie 24 kierowana jest do profesjonalistów o wysokiej uwadze (sektor tekstylny, modowy, produkcyjny), podczas gdy inne towary klasy 24 skierowane są także do konsumentów indywidualnych o przeciętnym lub podwyższonym poziomie uwagi. Towary w klasie 25 są przeznaczone dla ogółu konsumentów o przeciętnym poziomie uwagi.

– W odniesieniu do porównania towarów Sąd potwierdził, że towary w klasie 25 są identyczne lub podobne do towarów objętych wcześniejszym znakiem w tej klasie. Sąd potwierdził również, że towary klasy 24 są przeciętnie podobne do towarów „skóry i ich imitacje” w klasie 18, ponieważ obie kategorie obejmują surowce stosowane w sektorach mody i wyposażenia, które mogą być wymiennie używane.

– W odniesieniu do znaków Sąd uznał, że BRAMANI i BRAHMA są wizualnie podobne w stopniu przeciętnym ze względu na wspólne sekwencje „bra” i „ma” występujące w tej samej kolejności i pozycji. Różnice – litera „h” w wcześniejszym znaku oraz końcówka „ni” w znaku zgłaszanym – nie znoszą podobieństwa.

– Fonetycznie Sąd potwierdził powyżej przeciętny stopień podobieństwa. Litera „h” w języku hiszpańskim jest niema, co powoduje, że wymowa wcześniejszego znaku mieści się w całości w wymowie BRAMANI, a różnice sprowadzają się do dodatkowej sylaby „ni”.

– Porównanie koncepcyjne Sąd ocenił jako neutralne. Część odbiorców może kojarzyć „Brahma” z pojęciem hinduistycznym, ale zgłaszający nie wykazał, że wiedza ta jest powszechna wśród hiszpańskojęzycznych konsumentów. BRAMANI nie ma znaczenia dla tych odbiorców. Wcześniejszy znak ma zwykłą zdolność odróżniającą.

– W globalnej ocenie Sąd uznał, że Izba Odwoławcza słusznie stwierdziła ryzyko konfuzji. Nawet odbiorcy profesjonalni, wykazujący wysoki stopień uwagi, mogą uznać, że towary pochodzą z tego samego lub powiązanego przedsiębiorstwa, ponieważ konsumenci polegają na niedoskonałej pamięci i nie analizują znaków w szczegółach.

–Tym samym Sąd oddalił skargę w całości.

Szczegóły sprawy:
https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/T/2025/T-0298-25-00000000PI-01-P-01/ARRET_NP/316779-EN-1-html

 

Wyrok – 25.02.2026 r. – Viva Credit IFN SA przeciwko EUIPO, sprawa T‑72/25

– Sprawa dotyczyła postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia unijnego graficznego znaku Vivawallet, zarejestrowanego 12 grudnia 2015 r. dla szerokiego zakresu usług w klasach 35, 36, 38, 39, 41 i 42:

– W dniu 6 kwietnia 2022 r. Viva Credit IFN SA wniosła o wygaszenie ochrony na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, wskazując na brak rzeczywistego używania znaku przez nieprzerwany okres pięciu lat.

– W dniu 2 października 2023 r. Wydział Unieważnień częściowo uwzględnił wniosek i stwierdził wygaśnięcie w odniesieniu do usług wymienionych w pierwotnej specyfikacji.

– W dniu 4 grudnia 2023 r. interwenient, Viva Wallet AE Symmetochon – Anaptyxis Logismikoy, wniósł odwołanie. Decyzją z 27 listopada 2024 r. Izba Odwoławcza częściowo uwzględniła odwołanie, przywracając ochronę dla znacznej części usług w klasach 35, 36, 38, 39, 41 i 42. Izba przyjęła dodatkowe dowody przedstawione na etapie odwoławczym i uznała, że znak był rzeczywiście używany na terytorium UE w okresie od 6 kwietnia 2017 r. do 5 kwietnia 2022 r., głównie w Grecji, a także na Cyprze i w Rumunii.

– Skarżąca wniosła do Sądu skargę o częściowe stwierdzenie nieważności, twierdząc, że dowody są niewystarczające co do miejsca, zakresu i charakteru używania, a Izba nie uzasadniła decyzji w sposób wystarczający.

– Sąd uznał, że Izba przedstawiła wystarczające uzasadnienie. Fakt, że część usług została oceniona wspólnie, a część oddzielnie, nie oznacza sprzeczności ani niewystarczającego uzasadnienia.

– W odniesieniu do miejsca używania Sąd potwierdził, że całość materiału dowodowego wykazuje używanie w Grecji oraz w innych państwach członkowskich, w tym na Cyprze i w Rumunii.

– W zakresie intensywności używania Sąd potwierdził, że liczba transakcji, częstotliwość i czas trwania używania zostały dostatecznie udokumentowane. Akta zawierały m.in. wiadomości e-mail do klientów, artykuły prasowe, dane dotyczące aktywności strony internetowej, wolumenu transakcji oraz liczby użytkowników, a także dokumenty dotyczące wydawania kart przedpłaconych i debetowych.

– W odniesieniu do charakteru używania Sąd stwierdził, że znak był używany publicznie jako znak towarowy. Nawet, gdy pojawiał się w firmie spółki, oznaczenie Vivawallet tworzyło związek między świadczonymi usługami a ich pochodzeniem handlowym, co stanowi używanie znaku towarowego.

– Sąd następnie zbadał używanie znaku dla poszczególnych klas usług, potwierdzając ustalenia Izby:

– Klasa 35: rzeczywiste używanie dla usług zestawiania ofert za pośrednictwem platformy cyfrowej, usług komercyjnych i marketingowych oraz pośrednictwa w płatnościach elektronicznych,

– Klasa 36: rzeczywiste używanie dla usług płatniczych nieelektronicznych, administracji płatnościami, przekazów pieniężnych, wydawania i obsługi instrumentów płatniczych, rozliczania i uzgadniania transakcji oraz usług finansowych powiązanych,

– Klasa 38: rzeczywiste używanie dla usług komunikacji elektronicznej związanej z płatnościami, w tym kanałów komunikacji umożliwiających transakcje kartowe i identyfikację użytkowników,

– Klasa 39: rzeczywiste używanie dla usług biura podróży, w tym dokonywania, zarządzania i ułatwiania rezerwacji transportu, zakwaterowania i wydarzeń,

– Klasa 41: rzeczywiste używanie dla usług rezerwacji i wystawiania biletów, również w formie nieelektronicznej,

– Klasa 42: rzeczywiste używanie dla usług zapewniania tymczasowego dostępu do oprogramowania autoryzacyjnego wymaganego przy świadczeniu usług finansowych online oraz weryfikacji użytkowników.

– Sąd uznał, że Izba prawidłowo zastosowała art. 58 ust. 1 lit. a) i ust. 2 rozporządzenia i że całościowa ocena materiału dowodowego potwierdza rzeczywiste używanie znaku dla usług wskazanych w decyzji.

– Sąd oddalił skargę w całości.

Szczegóły sprawy:
https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/T/2025/T-0072-25-00000000PI-01-P-01/ARRET_NP/316776-EN-1-html