Ustawa o systemach sztucznej inteligencji podpisana przez Prezydenta
24 lipca 2026 r. Prezydent podpisał Ustawę z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji. Akt został ogłoszony w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 r. i zasadniczo wejdzie w życie 11 sierpnia 2026 r.
Ustawa wykonuje obowiązki przewidziane w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 ustanawiającego zharmonizowane przepisy dotyczące sztucznej inteligencji (znane powszechnie jako „AI Act”). Jej celem jest określenie krajowych mechanizmów niezbędnych do stosowania i egzekwowania przepisów unijnych, w tym ustanowienie przewidzianego w AI Act organu notyfikującego oraz organu nadzoru rynku. Regulacja wyznacza w szczególności organizację nadzoru nad rynkiem systemów AI oraz modeli AI ogólnego przeznaczenia, zasady prowadzenia postępowań w sprawie naruszeń, kompetencje powoływanego organu nadzorczego oraz wybrane instrumenty wspierające rozwój i wdrażanie rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.
KRiBSI
Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) jako organ odpowiedzialny za realizację zadań związanych z nadzorem nad stosowaniem AI Act oraz przepisów krajowych. Przede wszystkim będzie ona pełnić funkcję krajowego organu nadzoru rynku przewidzianą w AI Act. Komisja będzie pełnić również funkcję krajowego punktu kontaktowego.
Przewodniczący Komisji będzie powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. W skład organu wejdą również dwaj zastępcy przewodniczącego oraz członkowie wskazani przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisję Nadzoru Finansowego, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Zgodnie z Ustawą przewodniczący KRiBSI powinien zostać powołany w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia Ustawy w życie, natomiast pełny skład Komisji powinien zostać ustanowiony w terminie trzech miesięcy.
Postępowania w sprawie naruszeń i kompetencje nadzorcze
Ustawa określa procedurę prowadzenia postępowań dotyczących naruszeń AI Act oraz przepisów krajowych. KRiBSI będzie uprawniona do przeprowadzania kontroli przestrzegania przepisów o sztucznej inteligencji oraz prowadzenia postępowań administracyjnych w przypadku stwierdzenia potencjalnych naruszeń.
Przepisy przewidują możliwość składania do Komisji skarg dotyczących działania systemów AI. Mechanizm ten będzie dostępny zarówno dla osób fizycznych, jak i innych podmiotów, które uznają, że określony system AI może naruszać wymogi wynikające z AI Act lub prawa krajowego.
Ponadto, Ustawa określa również zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia przepisów oraz gwarancje proceduralne, w tym ochronę informacji prawnie chronionych (m. in. tajemnice przedsiębiorstwa) oraz możliwość kontroli sądowej rozstrzygnięć wydawanych przez KRiBSI. Ustawa ta dodatkowo przewiduje mechanizm „układu” w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji.
Piaskownice regulacyjne AI
Ustawa określa podstawę prawną funkcjonowania piaskownic regulacyjnych dla systemów sztucznej inteligencji. Narzędzie to ma umożliwiać przedsiębiorcom i instytucjom prowadzenie testów systemów AI w warunkach kontrolowanych, przy udziale właściwego organu oraz z uwzględnieniem wymogów określonych w AI Act.
Celem piaskownic jest umożliwienie praktycznej weryfikacji zgodności nowych rozwiązań AI z obowiązującymi regulacjami przed ich pełnym wdrożeniem rynkowym. Uczestnicy będą mogli korzystać ze wsparcia technicznego i regulacyjnego. Ustawa przewiduje zwolnienie z opłat dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców oraz preferencyjne zasady udziału dla jednostek samorządu terytorialnego.
Opinie indywidualne dotyczące stosowania przepisów AI
KRiBSI będzie mogła wydawać opinie indywidualne dotyczące stosowania AI Act oraz ustawy krajowej w odniesieniu do konkretnych przypadków. Instrument ten ma służyć ograniczeniu niepewności regulacyjnej po stronie podmiotów planujących wdrożenie lub wykorzystanie systemów AI.
W praktyce przedsiębiorcy i instytucje będą mogły uzyskać stanowisko organu nadzorczego dotyczące kwalifikacji prawnej danego rozwiązania oraz zakresu obowiązków wynikających z przepisów dotyczących AI.
Wsparcie rozwoju rynku AI
Poza funkcją nadzorczą KRiBSI będzie realizować zadania związane ze wspieraniem rozwoju ekosystemu AI w Polsce. Do jej kompetencji będzie należało m.in. prowadzenie działań edukacyjnych i informacyjnych, opracowywanie dobrych praktyk oraz wspieranie badań i innowacji w obszarze sztucznej inteligencji.
Ustawa przyznaje również ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji możliwość udzielania wsparcia finansowego na badania naukowe i prace rozwojowe dotyczące AI.
Zobacz też:
AI przed sądami: jak kształtuje się orzecznictwo dotyczące AI i własności intelektualnej?
Rosnąca popularność systemów AI oraz coraz większe znaczenie generowanych przez nią treści rodzi nowe wyzwania dla ochrony własności intelektualnej. Choć Unia Europejska przyjęła już pionierski AI Act, obowiązujące przepisy zawierają liczne pojęcia niedookreślone,...
Nowe obowiązki w zakresie ujawniania treści tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji
2 sierpnia 2026 r. w życie weszła część Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. ustanawiającego zharmonizowane przepisy dotyczące sztucznej inteligencji, czyli tzw. AI Act. W życie wchodzi m.in art. 50 AI Act dotyczący...
AI Legal landscape – jak Unia Europejska reguluje sztuczną inteligencję?
Rosnąca skala zastosowań sztucznej inteligencji i pojawienie się nowych wyzwań prawnych oraz społecznych doprowadziły do przyjęcia przez UE pierwszych kompleksowych przepisów regulujących AI. Zawarto je w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z...
