Od wielu lat obowiązuje ustanowiona na poziomie Unii ochrona oznaczeń geograficznych win i napojów spirytusowych, jak również produktów rolnych i środków spożywczych. W związku z wejściem w życie Rozporządzenia nr 2023/2411 od 1 grudnia 2025 r. ochrona oznaczeń geograficznych na poziomie Unii obejmie również produkty rzemieślnicze i przemysłowe.

Od 1 grudnia 2025 r. w unijnym rejestrze opublikowano już ponad 30 zgłoszeń, jak np.:

Podkreślenia wymaga, ze ochrona oznaczeń geograficznych dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych obejmuję ochronę nazw tych produktów, nie ich wyglądu.

Czym są produkty rzemieślnicze i przemysłowe?

W preambule Rozporządzenia 2023/2411 (pkt 5) wskazuje się takie produkty jak m.in. kamienie naturalne, wyroby drewniane, biżuteria, materiały włókiennicze, koronki, sztućce, szkło, porcelana oraz skóry i skórki. Z definicji w art. 4 ww. Rozporządzenia wynika, że produkty rzemieślnicze i przemysłowe oznaczają produkty:

• produkowane całkowicie ręcznie albo przy użyciu narzędzi ręcznych lub cyfrowych lub środków mechanicznych, jeżeli wkład pracy ręcznej jest ważnym elementem produktu końcowego;
• produkowane w sposób znormalizowany, w tym w ramach produkcji seryjnej i przy użyciu maszyn.

Jakie są wymogi dotyczące oznaczenia geograficznego dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych?

Aby nazwa produktu rzemieślniczego lub przemysłowego kwalifikowała się do ochrony jako oznaczenie geograficzne, produkt ten musi spełniać następujące wymogi:

• produkt pochodzi z określonego miejsca, regionu lub państwa;
• dana jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna produktu jest w głównej mierze wynikiem jego pochodzenia geograficznego; oraz
• co najmniej jeden etap produkcji produktu odbywa się na wyznaczonym obszarze geograficznym.

We wniosku o rejestrację trzeba wskazać m.in. dowód, że produkt pochodzi z określonego obszaru geograficznego, w tym przez wymienienie etapów produkcji, które mają miejsce na określonym obszarze geograficznym.

Rejestracja oznaczenia geograficznego

Procedura rejestracji obejmuje dwa etapy. Pierwszy etap odbywa się na poziomie krajowym, zaś drugi etap odbywa się na poziomie Unii.

Wniosek o rejestrację oznaczenia geograficznego przedkłada się właściwemu organowi państwa członkowskiego (w Polsce organem tym jest Urząd Patentowy RP), z którego pochodzi ten produkt. Po publikacji oznaczenia możliwe jest wniesienie sprzeciwu wobec rejestracji przez podmioty trzecie.

Po zakończeniu etapu krajowego, wniosek jest przekazywany do EUIPO, który prowadzi dalsze postępowanie.

Wyszukiwarka oznaczeń geograficznych, w tym dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych: https://www.tmdn.org/giview/

Pełen tekst Rozporządzenia nr 2023/2411: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2411/oj