Opinia – 26/03/2026 – Austro‑Mechana, AKM przeciwko Aufsichtsbehörde für Verwertungsgesellschaften, Sprawa C‑579/24

– Sprawa dotyczyła pytania prejudycjalnego sądu austriackiego (Bundesverwaltungsgericht) dotyczącego wykładni art. 2 dyrektywy 2001/29 oraz art. 17 dyrektywy 2019/790 w kontekście odpowiedzialności dostawców usług udostępniania treści online oraz zakresu obowiązku uzyskiwania zgód na zwielokrotniania technicznie niezbędne do udostępniania publicznego treści przesyłanych przez użytkowników.

– Spór powstał pomiędzy dwiema austriackimi organizacjami zbiorowego zarządzania: Austro‑Mechana (zarządzającą prawami do zwielokrotniania), AKM (zarządzającą prawami do publicznego udostępniania) a organem nadzorczym. Problem dotyczył tego, czy cyfrowe kopie powstające automatycznie na serwerach usługodawców podczas przesyłania treści chronionych wymagają odrębnego zezwolenia na zwielokrotnianie.

– Austro‑Mechana twierdziła, że jej licencja obejmuje zwielokrotniania dokonywane na serwerach dostawców platform online i że czynności te wymagają odrębnego zezwolenia, niezależnego od zgody na publiczne udostępnianie. Organ nadzorczy nie zgodził się z tym stanowiskiem.

– Sąd odsyłający zwrócił się do TSUE o wyjaśnienie:

• czy zwielokrotnienia technicznie konieczne do udostępnienia treści stanowią „zwielokrotnianie” w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2001/29;
• jeżeli tak, czy zezwolenie wymagane na podstawie art. 17 ust. 1 dyrektywy 2019/790 obejmuje również te zwielokrotnienia;
• jeżeli nie, czy użytkownicy muszą samodzielnie uzyskać zgodę; oraz
• czy możliwe jest powierzenie zarządzania prawami do zwielokrotniania oraz prawami do publicznego udostępniania różnym organizacjom zbiorowego zarządzania.

– Rzecznik Generalny wskazał, że cyfrowe kopie tworzone na serwerach dostawców usług udostępniania treści w toku przesyłania materiałów stanowią „zwielokrotnianie” objęte art. 2 dyrektywy 2001/29. Wyjątek dotyczący „tymczasowych czynności zwielokrotniania” z art. 5 ust. 1 nie ma zastosowania, ponieważ kopie te mogą być przechowywane przez długi czas i nie mają charakteru przejściowego.

– Rzecznik Generalny stwierdził ponadto, że art. 17 ust. 1 dyrektywy 2019/790 obejmuje wszystkie czynności technicznie konieczne do publicznego udostępnienia treści. Oznacza to, że wymagane zezwolenie obejmuje również zwielokrotnienia, które są warunkiem technicznym udostępniania, a zatem nie jest konieczne odrębne zezwolenie na podstawie prawa do zwielokrotniania.

– Art. 17 ust. 2 dyrektywy 2019/790 obejmuje nie tylko czynności publicznego udostępniania wykonywane przez użytkowników, lecz także zwielokrotnienia technicznie konieczne w procesie przesyłania treści, o ile użytkownicy nie działają komercyjnie ani nie uzyskują istotnych przychodów.

– Rzecznik Generalny uznał, że wobec takiej interpretacji pytanie o możliwość powierzenia zarządzania różnymi prawami różnym organizacjom zbiorowego zarządzania staje się bezprzedmiotowe. Gdyby konieczne było rozstrzygnięcie tej kwestii, dyrektywa 2014/26 pozwala uprawnionym powierzanie praw do zwielokrotniania i praw do publicznego udostępniania różnym podmiotom. W realiach art. 17 dyrektywy 2019/790 znaczenie miałaby jednak wyłącznie zgoda obejmująca publiczne udostępnianie, gdyż obejmuje ona również niezbędne techniczne zwielokrotnienia.

Szczegóły sprawy: https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/C/2024/C-0579-24-00000000RP-01-P-01/CONCL/318374-EN-1-html

Wyrok – 25/03/2026 – ABB Asea Brown Boveri Ltd przeciwko EUIPO (NAVIGATE), Sprawa T‑471/25

– Sprawa dotyczyła skargi wniesionej na podstawie art. 263 TFUE o stwierdzenie nieważności decyzji Pierwszej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 12 maja 2025 r. (R 2200/2024‑1), którą Izba utrzymała w mocy odmowę rejestracji słownego znaku towarowego NAVIGATE na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia 2017/1001.

– W dniu 16 kwietnia 2024 r. skarżąca zgłosiła do EUIPO znak towarowy NAVIGATE dla usług w klasach 41, 42 i 45 obejmujących m.in. szkolenia z bezpieczeństwa elektrycznego, doradztwo technologiczne, usługi inżynieryjne, ekspertyzy, testy kontroli jakości, doradztwo w zakresie efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju, doradztwo w zakresie bezpieczeństwa komputerowego oraz doradztwo w zakresie bezpieczeństwa i oceny ryzyka.

– Zgłoszenie zostało oddalone przez eksperta, który uznał, że NAVIGATE jest znakiem opisowym i pozbawionym charakteru odróżniającego w odniesieniu do objętych nim usług. Skarżąca wniosła odwołanie.

– Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, wskazując, że termin „navigate” będzie postrzegany przez właściwy anglojęzyczny krąg odbiorców jako wskazanie przeznaczenia usług, tj. prowadzenia i ukierunkowywania poprzez wybory, ryzyka i zagadnienia pojawiające się w dziedzinie instalacji dystrybucji energii elektrycznej. W konsekwencji znak ma charakter opisowy i brak mu zdolności odróżniającej.

– Przed Sądem skarżąca podniosła zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c), naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) oraz naruszenie zasad równego traktowania i dobrej administracji.

– W odniesieniu do art. 7 ust. 1 lit. c) Sąd przypomniał, że znak jest opisowy, jeżeli istnieje wystarczająco bezpośredni i konkretny związek między znakiem a usługami, umożliwiający właściwemu odbiorcy natychmiastowe postrzeganie opisu cechy usług. Podzielił ustalenia Izby, że „navigate” oznacza m.in. „prowadzić […] lub skutecznie radzić sobie z trudną sytuacją”. Znaczenie to nie ma charakteru metaforycznego i nie wymaga dodatkowego wysiłku interpretacyjnego.

– Sąd uznał, że NAVIGATE, rozumiane jako „prowadzenie lub pomoc w radzeniu sobie ze złożonym zagadnieniem”, bezpośrednio wskazuje przeznaczenie wszystkich usług, tj. prowadzenie klientów przez złożone problemy w zakresie instalacji dystrybucji energii elektrycznej. Jest to cecha w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. c).

– Argumenty skarżącej dotyczące metaforyczności, niejasności, braku bezpośredniości oraz braku terminologii technicznej zostały oddalone. Sąd uznał, że właściwy profesjonalny odbiorca, działający w obszarze charakteryzującym się złożonością techniczną i wymogami bezpieczeństwa, natychmiast odczyta NAVIGATE jako odniesienie do prowadzenia i wsparcia.

– Ponieważ znak jest opisowy zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c), jest z konieczności pozbawiony charakteru odróżniającego na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b). Drugi zarzut nie wymagał zatem badania.

– W odniesieniu do zasady równego traktowania Sąd wskazał, że wcześniejsze decyzje EUIPO nie wiążą Sądu, a strona nie może powoływać się na ewentualne nieprawidłowe wcześniejsze rejestracje w celu obalenia prawidłowej odmowy.

– Skarga została oddalona.

Szczegóły sprawy: https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document/T/2025/T-0471-25-00000000PI-01-P-01/ARRET_NP/318297-EN-1-html