Wojna w Ukrainie to niewyobrażalny dramat naszych ukraińskich sąsiadów. Kwestie związane z własnością intelektualną z pewnością schodzą na daleki plan. Niemniej jednak w związku z licznymi publikacjami na ten temat, chcemy uporządkować i przedstawić kluczowe zagadnienia dotyczące aktualnej sytuacji właścicieli praw własności intelektualnej w Rosji. Napływające informacje często są sprzeczne, z czego wynika pewien chaos informacyjny.

Najważniejsza wiadomość to, że prawa dotychczas zarejestrowane w Federacji Rosyjskiej pozostają w mocy. Jak dotąd władze jedynie straszą możliwością ich znacjonalizowania. Takie działanie, o ile dojdzie do skutku, będzie stanowić reperkusje na sankcje nałożone przez wiele państw na Rosję oraz opuszczenie rosyjskiego rynku przez wiele renomowanych rynek, m. in IKEA, McDonalds, Apple czy Samsung. Mają one dotyczyć 47 „nieprzyjaznych państw”, które znalazły się na rosyjskiej liście – są to m. in. państwa członkowskie Unii Europejskiej, Australia, USA, Kanada czy Japonia.

Głośna w ostatnich dniach sprawa Świnki Peppy również nie jest zawsze przedstawiana w mediach w sposób rzetelny. Wspominany przez wiele portali brak ochrony praw autorskich do tej bajki oraz znaków towarowych przedstawiających wizerunek postaci zarejestrowanych na terenie Rosji nie wynika bowiem z żadnego aktu prawnego, lecz z wyroku sądu w sprawie, która toczyła się już od września 2021 roku pomiędzy właścicielem znaku towarowego Świnka Peppa (Entertainment One) a rosyjskim przedsiębiorcą – Iwanem Kożywnikowem –  kopiującym wizerunek serialowej postaci.

jeden ze znaków towarowych Entertainment One na terenie Rosji
         (nr rejestracji 819421)

Sąd odmówił uprawnionym do popularnej kreskówki ochrony i uznał, że nie należy im się odszkodowanie za działania podejmowane przez przedsiębiorcę ze względu na rzekome nadużycie praw do znaku. Na wyrok bez wątpienia miała wpływ obecna sytuacja na świecie, bowiem Sąd oparł swoje orzeczenie na “nieprzyjaznych działaniach Stanów Zjednoczonych Ameryki i powiązanych z nimi państw zagranicznych”.

W sieci pojawił się wysyp znaków towarowych rzekomo zgłoszonych w Rosji, które są wysoce podobne do znaków marek, które wycofały się z tamtejszego rynku. Większość z tych doniesień okazała się nieprawdziwa, z wyjątkiem domniemanego następcy McDonald’s – Wujaszek Wania (ros. Дядя Ваня, Diadia Wania).

Zgłoszenie rzeczywiście trafiło do Urzędu Patentowego Federacji Rosyjskiej, jednak zostało już wycofane. Niemniej jednak pojawiają się informacje, że pierwsze restauracje Wujaszek Wania, które zastąpią McDonalds, są już gotowe do otwarcia.

Istotne zmiany zaszły w rosyjskim prawie patentowym – wyłączono bowiem możliwość dochodzenia odszkodowania za naruszenie patentów (ale i wzorów użytkowych oraz wzorów przemysłowych), których posiadacze są związania z tzw. nieprzyjaznymi państwami, a właściwie ustalono jego wysokość na 0 procent zysku z prowadzenia takiej działalności.

Poniżej przedstawiamy fragment dodany do dekretu „O zatwierdzeniu metodologii ustalania wysokości odszkodowania wypłacanego uprawnionemu z patentu w przypadku podjęcia decyzji o wykorzystaniu wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego bez jego zgody oraz trybu wypłacania tego odszkodowania”:

W stosunku do posiadaczy patentów związanych z obcymi państwami, którzy dopuszczają się nieprzyjaznych działań przeciwko rosyjskim podmiotom prawnym i osobom fizycznym (w tym, jeśli tacy posiadacze patentów mają obywatelstwo tych państw, ich miejscem rejestracji, miejscem prowadzenia przedsądowej działalności gospodarczej lub miejscem uzyskiwania przez nich przedsądowego zysku z takiej działalności są te państwa), kwota odszkodowania wynosi 0 procent rzeczywistego dochodu osoby, która: skorzystała z prawa do korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego bez zgody uprawnionego z patentu, z produkcji i sprzedaży towarów, wykonywania pracy oraz świadczenia usług, do których produkcji, wykonywania i świadczenia wykorzystano odpowiedni wynalazek, wzór użytkowy lub wzór przemysłowy

Na ten moment wszelkie informacje na temat całkowitej rezygnacji Rosji z ochrony praw własności intelektualnej, należących do osób związanych z nieprzyjaznymi państwami, z wyjątkiem patentów na wynalazek w powyższym zakresie, pozostają bez pokrycia. Będziemy na bieżąco śledzić poczynania Federacji Rosyjskiej w tym zakresie i informować o ewentualnych zmianach w prawie.