21 sierpnia 2025 r. Prezydent podpisał  ustawę o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego. Zmiany dotyczą w szczególności doręczeń elektronicznych, mediacji oraz mają na celu uproszczenie postępowania. Pierwsze zmiany weszły w życie w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 10 września 2025 r., zaś kolejne będą wchodziły w życie odpowiednio 1 marca 2026 r., 1 czerwca 2026 r., 1 marca 2027 r. Co więcej, na IV kwartał 2025 r. został zaplanowany termin przyjęcia projektu kolejnych zmian przez Radę Ministrów, z czego wiele z nich ma dotyczyć m.in. postępowania w sprawie udzielenia zabezpieczenia roszczeń w sprawach własności intelektualnej.

1. Zmiany od 10 września 2025 r.

1. a) Zwrot pisma z uwagi na braki formalne

Ustawodawca podjął decyzję o uchyleniu art. 130(1a) k.p.c., z którego wynikało, że Sąd może zwrócić pismo procesowe wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika w przypadku braków formalnych. Zarządzenie o zwrocie pisma powodowało konieczność jego ponownego złożenia, często wraz ze wszystkimi załącznikami. Było to szczególnie problematyczne w sprawach własności intelektualnej, gdzie niejednokrotnie konieczne jest udowodnienie renomy, co wiąże się z setkami a czasami tysiącami stron załączników. Wprawdzie za wystarczające wydawać by się mogło złożenie samego pisma z uzupełnionym brakiem, w szczególności że załączniki znajdują się już w aktach sprawy, tym niemniej z ostrożności procesowej często konieczne było ponowne przesłanie wydrukowanych dowodów.

Zgodzić się zatem trzeba z uzasadnieniem twórców zmiany, że przepis prowadził do nadmiernego formalizmu proceduralnego, a ponadto był wykorzystywany w sposób ograniczający efektywną ochronę prawną stron postępowania i nie przyczyniał się do skrócenia czasu rozpoznania spraw.

1. b) Mediacja

Przed 10 września 2025 r. mediacja nie była prowadzona, jeżeli strona po wydaniu postanowienia o skierowaniu stron do mediacji nie wyraziła na to zgody. Po wejściu w życie zmian brak stanowiska strony w terminie tygodnia od wydania postanowienia nie będzie traktowany jako sprzeciw przeciwko prowadzeniu mediacji, lecz jako dorozumiana zgoda (art. 183(8) § 2 k.p.c.).

Nowelizacja wprowadziła również możliwość opatrzenia protokołu lub ugody w formie elektronicznej kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 183(12) § 2(2) k.p.c.). Zmiana ma zatem kluczowe znaczenie dla mediacji prowadzonych zdalnie, gdzie strony i mediator nie spotykają się fizycznie. Podobna zmiana dotyczy również ugody podczas zdalnych posiedzeń sądowych (art. 223 § 1 k.p.c.).

1. Zmiany od 1 marca 2026 r.

1. a) Możliwość wnoszenia pism przez portal informacyjny

Zmiany wchodzące w życie 1 marca 2026 r. umożliwią profesjonalnym pełnomocnikom wnoszenie za pośrednictwem portalu informacyjnego pism takich jak m.in. apelacja, zażalenie, wniosek o uzasadnienie, zgłoszenie do udziału w sprawie. Ponadto, jeżeli przepis szczególny będzie wymagać złożenia pisma za pośrednictwem portalu, pismo wniesione w inny sposób, nie wywoła skutków prawnych.

W przypadku gdy w dniu, w którym upływa termin do wniesienia pisma wystąpią ograniczenia w dostępności portalu informacyjnego leżące po stronie sądu, będzie istniała możliwość wniesienia pisma, najpóźniej w następnym dniu po przywróceniu dostępności portalu, niebędącym dniem wolnym od pracy. Jednakże w piśmie konieczne będzie uprawdopodobnienie okoliczności dotyczących ograniczeń dostępności.

W przypadku gdy załącznik pisma procesowego, ze względu na jego właściwości, nie będzie mógł zostać skutecznie wniesiony wraz z tym pismem za pośrednictwem portalu, konieczne będzie wniesienie takiego załącznika bezpośrednio do sądu uprawdopodobniając tę okoliczność, w terminie 3 dni od dnia wniesienia pisma.

1. b) Pełnomocnictwa

Nowelizacja dotyczy również formy pełnomocnictwa. Zmiana potwierdza możliwość składania pełnomocnictw w postaci elektronicznej opatrzonych kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Co istotne zmiana ma dotyczyć nie tylko przypadku dołączania pełnomocnictwa do pisma wnoszonego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Konieczne będzie dołączenie pełnomocnictwa w sposób umożliwiający weryfikację złożonego przez mocodawcę podpisu elektronicznego.

1. c) Oświadczenie o doręczeniu

Obecnie w piśmie składanym w toku sprawy przez profesjonalnego pełnomocnika konieczne jest zamieszczenie oświadczenia o doręczeniu odpisu dla drugiej strony. Jego brak skutkuje zwrotem takiego pisma. Twórcy nowelizacji słusznie zauważyli jednak, że regulacja była zbyt formalistyczna, a sankcja zwrotu nieproporcjonalna. Art. 132 § 1 k.p.c. został zatem zmieniony w taki sposób, że w razie wątpliwości to sąd będzie mógł z urzędu lub na wniosek zażądać dowodu nadania odpisu.

1. Zmiany od 1 czerwca 2026 r.

Rozszerzony zostanie katalog podmiotów, którym sąd będzie miał obowiązek doręczać korespondencję za pośrednictwem portalu informacyjnego o komorników sądowych oraz stałych mediatorów. Obowiązek sądów będzie rozszerzony również na doręczanie odpisów pism procesowych lub innych dokumentów niepochodzących z sądu, którymi sąd dysponuje w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu. Dotyczy to jednak pism wnoszonych za pośrednictwem portalu, lecz nie podlegających obowiązkowi wzajemnej wymiany korespondencji między pełnomocnikami.

1. Zmiany od 1 marca 2027 r.

Jak wskazano powyżej od 1 marca 2026 r. powstanie możliwość wnoszenia niektórych pism przez portal informacyjny. Rok później ww. możliwość zostanie jednak zamieniona dla profesjonalnego pełnomocnika w obowiązek. Profesjonalni pełnomocnicy będą bowiem zobowiązani do wnoszenia pism szczegółowo wymienionych w art. 125(1) § 2 k.p.c. takich jak m.in. apelacja czy zażalenie wyłącznie za pośrednictwem portalu informacyjnego.

1. Plan projektu zmian Rady Ministrów

Ww. nadchodzące zmiany w przepisach stanowią jedynie małe poprawki w porównaniu z rządowym projektem dotyczącym zmian Kodeksu postępowania cywilnego (nr UD261), którego planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów to IV kwartał 2025 r. Planowane zmiany mają usunąć różne wadliwe rozwiązania wprowadzone nowelizacją z 2019 r. Wskazuje się m.in., że projekt ma wyeliminować liczne wątpliwości interpretacyjne powodujące trudności w ich praktycznym stosowaniu, w tym zmienić część przepisów dotyczących postępowania o udzieleniu zabezpieczenia w sprawach własności intelektualnej. W założeniach projektu wskazano m.in. plan usunięcia przepisu przewidującego konieczność złożenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczeń w ciągu 6 miesięcy od daty powzięcia wiadomości o naruszeniu.

Opis rządowego projektu zmian KPC: https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy–kodeks-postepowania-cywilnego-oraz-niektorych-innych-ustaw14