W ubiegłym roku na ekrany kin wszedł długo wyczekiwany film „Diuna” na podstawie powieści Franka Herberta o tym samym tytule. Historia Atrydów na przestrzeni lat doczekała się m.in. miniserialu i gier komputerowych, jednak nie wszystkie planowane projekty zostały ostatecznie zrealizowane.


źródło: https://www.christies.com/en/lot/lot-6345488

W 1974 roku francuskie konsorcjum nabyło prawa do nakręcenia filmu o Diunie, który zrealizować miał reżyser Alejandro Jodorowsky. Reżyser podczas przygotowań do planowanego 14-godzinnego filmu stworzył książkę, która zawierała scenariusz i grafikę koncepcyjną. Pomysł na ekranizację został ostatecznie odrzucony ze względu na zbyt wysoki budżet, ale książka Jodorowskiego stała się wśród fanów powieści legendą. Pod koniec ubiegłego roku w londyńskim domu aukcyjnym Christie’s pod młotek trafiła jedna z jej rzadkich kopii. Dom aukcyjny szacował, że za egzemplarz otrzyma między dwadzieścia pięć a trzydzieści pięć tysięcy euro. Cena przerosła jednak oczekiwania aż trzykrotnie.

Aukcję wygrała grupa zajmująca się handlem NFT (ang. non-fungible tokens) — Spice DAO. DAO to skrót od Decentralised Autonomic Organisation. To cyfrowa forma organizacji, w której nie ma jednego podmiotu odpowiedzialnego. Na egzemplarz książki produkcyjnej grupa wydała ok. 2,66 mln Euro (3,04 mln dolarów), będąc w błędnym przekonaniu, że jego nabycie sprawi, że znajdą się również w posiadaniu praw autorskich do powieści.

Przed wydaniem 3 milionów dolarów grupa za pośrednictwem Twittera wskazała swoje plany wobec książki, polegające na:

  • Udostępnieniu publicznym
  • Wyprodukowaniu na jej podstawie serialu animowanego
  • Wsparciu projektów wspólnotowych

Pomysł ciekawy, ale z kilkoma poważnymi przeszkodami. Po pierwsze, Spice DAO kupiło jedynie egzemplarz książki, a nie prawa autorskie, niezbędne do stworzenia serialu animowanego na podstawie powieści Franka Herberta. Prawa do filmowych i serialowych adaptacji Diuny nabyło w 2016 roku studio Legendary Pictures, a w ubiegłym roku miał swoją premierę film wyreżyserowany przez Denisa Villeneuve. Po drugie książka Jodorowskiego jest już publicznie dostępna do przeglądania na Google Photos.

Grupa wycofała się z deklaracji na Twitterze, mówiąc,  że nigdy nie wierzyła, iż posiadanie kopii książki jest równoznaczne z posiadaniem praw autorskich z towarzyszącymi prawami do reprodukcji pracy w formie NFT. Incydent ten przykuł już jednak uwagę mediów. Chociaż Spice DAO po wydaniu zawrotnej sumy 3 milionów dolarów wciąż nie posiada praw autorskich do realizacji serialu animowanego na podstawie powieści Herberta, to niewątpliwie dzięki pomyłce zyskało rozgłos, który być może wpłynie na jego sukces w przyszłości.